Paxlava
Paxlava (pakhlava), ince hamur katmanları, ceviz ve bal veya şeker şurubuyla yapılan elmas kesimli, kakule aromalı katmanlı bir hamur işidir. Azerbaycan tatlılarının tacıdır; özellikle Novruz'da.
Paxlava nedir?
Paxlava (pakhlava) Azerbaycan'ın en ünlü tatlısıdır: tereyağı sürülmüş birçok ince hamur katmanı, öğütülmüş ceviz (veya badem), şeker ve kakule harçı. Pişirdikten sonra bal veya şeker şurubuna yatırılır. Elmas (romb) şeklinde kesilir; her parçanın üstüne sıklıkla bir ceviz yarısı konur. Novruz ve Bakü ile ülke genelinde her bayram sofrasının merkezindedir.
Paxlava nasıl yenir?
Küçük parçalarda yenir porsiyon başına bir elmas çayla (çay). Zengin ve tatlıdır; güçlü siyah çayla bir iki parça tipiktir. Oda sıcaklığında, sıklıkla ortak tabakta servis edilir. Çatal veya elle; şuruptan yapışkandır.
Bakü Paxlavasının ana malzemeleri neler?
İnce hamur (yufka tarzı, filo gibi), katmanlar arası erimiş tereyağı, öğütülmüş ceviz (bazen badem), şeker ve kakule harçı. Pişirmeden sonra şeker (veya bal), su ve bazen limon veya gül suyu şurubu dökülür. Yani: un, tereyağı, ceviz, şeker, kakule ve şurup. Bakü paxlavası sıklıkla belirli katman sayısıyla (ör. 10) ve elmas kesimle yapılır.
Göksel sembolizm
Bakü Paxlavası sadece tatlı değil; kadim bir astronomik semboldür. Shekerbura ve Goghal ile birlikte Novruz bahar bayramının "göksel üçlüsünü" oluşturur. Elmas şekli (romb) özellikle bir yıldızı veya ateşin kadim sembolünü temsil eder ("Ateş Ülkesi" Azerbaycan'a uygun). Her parçanın ortasına bastırılan tek ceviz hayat kıvılcımı veya tohumu simgeler; baharda doğanın bereketi ve yeniden doğuşunu temsil eder.
Bakır Sini geleneği
Özgün Bakü Paxlavası geleneksel olarak "sini" denilen dev, ağır bakır tepsilerde pişirilir. Süreç inanılmaz emek ister. Gerçek usta gazete okunacak kadar ince 12 ayrı hamur katmanı açar. Her mikroskobik katman ortadaki kalın kakuleli ceviz katmanı eklenmeden önce bolca erimiş tereyağıyla sürülür.
Malzemeler
- Un
- Ceviz (veya badem)
- Tereyağı
- Şeker
- Bal
- Kakule
- Yumurta
- Limon veya gül suyu (isteğe bağlı)
Sıkça sorulan sorular
- Azerbaycan Paxlavası Türk baklavasından nasıl farklı?
- Azerbaycan paxlavası sıklıkla elmas (romb) şeklindedir ve daha fazla katmanlıdır; harç genelde kakuleli cevizdir. Türk baklavası sıklıkla dikdörtgen veya üçgen kesilir; antep fıstığı ve daha sade baharat profili kullanabilir. İkisi de ince hamur ve şurup kullanır; şekil, ceviz seçimi ve baharat (Azerbaycan'da kakule) başlıca farklardır.
- Paxlava neden elmas şeklinde kesilir?
- Elmas (romb) şekli Azerbaycan'da gelenekseldir; stilize yıldız veya göze benzetilir Novruz ve bayram sofralarında sembolik değeri vardır. Elmas kesimi porsiyonlamayı kolaylaştırır ve tanınır görünüm verir. Bakü'de elmas kesim paxlava standarttır.
- Katmanlar şurubun altında nasıl bu kadar çıtır kalır?
- Sır termal şokta. Geleneksel fırıncılar katı kurala uyar: Pişmiş Paxlava fırından çıkar çıkmaz çok sıcaksa üzerine dökülen şeker-bal şurubu tamamen soğuk olmalıdır (veya tersi). Bu sıcaklık farkı hamurun sulanmasını engeller; alt katmanlar tatlılığı emerken üst katmanlar inanılmaz kuru ve çıtır kalır.
