Lavəngi (Tavuk)
Tavuk lavəngi, ceviz, soğan, nar ve baharatlardan zengin bir püreyle doldurulup fırınlanan bütün tavuk (veya parça)tır. Talış bölgesinden özel gün yemeği olup Azerbaycan genelinde popülerdir.
Tavuk Lavəngi nedir?
Tavuk lavəngi (lavəngi), Azerbaycan'ın Talış bölgesinden bir yemektir: öğütülmüş ceviz, soğan, nar (su veya taneler) ve baharatlardan kalın bir püreyle doldurulmuş tavuk, tavuk yumuşayana ve harç kıvam alana kadar fırınlanır. Harç hafif ekşi ve cevizli; tavuk sulu kalır. Kutlamalarda ve bölgesel mutfak uzmanı restoranlarda sık servis edilir.
Tavuk Lavəngi nasıl yenir?
Tavuk lavəngi sıcak servis edilir; genelde pirinç (sade veya plov), ekmek veya sade salata ile. Bir porsiyon tavuk ve biraz harç kesip birlikte yiyin. Harç boşluktan veya fırın kabından alınabilir. Bir tavuk çoğu kez birkaç kişiye yeter; masanın baş tacıdır.
Tavuk Lavəngideki harç neyden yapılır?
Harç (lavəngi) öğütülmüş ceviz, ince kıyılmış veya rendelenmiş soğan, nar suyu veya nar taneleri (ekşilik ve renk için), tuz, karabiber ve bazen az tarçın veya zerdeçaldan oluşan bir püredir. Et veya pirinç yok sadece ceviz, soğan ve nar. Karışım tavuk içinde şeklini koruyacak kadar koyu; zengin ve aromatiktir.
Lavənginin altın kuralı: Soğanı sıkmak
Mükemmel Lavənginin sırrı kritik bir hazırlık adımındadır. Harcın çiğ soğanları rendelendikten sonra aşçı onları tülbente koyup tüm soğan suyunu sıkar. Bu adım atlanırsa harç acı ve lapamsı olur. Kuru, tatlı soğan posası sonra ezilmiş cevizle karıştırılır; püre koyu, zengin ve cevizli kalır.
"Turshu"nun (ekşi meyve püresi) rolü
Nar suyu veya taneleri geçse de ceviz püresinin en özgün bağlayıcısı "Turshu" veya "Alcha rubbu" (yabani ekşi erikten) veya koyu nar pekmezi denilen koyu, ekşi meyve pestili veya püresidir. Bu yoğun ekşilik ceviz yağını ve tavuk yağını kesmek için şarttır; dengeli bir tat profili oluşturur.
Geleneksel tandır fırını
Güney Talış bölgesinde (yemeğin kökeni Lənkəran) Lavəngi geleneksel olarak "Tandır"da yere gömülü silindirik kil fırında pişirilir. Doldurulmuş tavuk içerde asılır veya sıcak kil duvarlara yerleştirilir. Kil fırının yoğun, dumanlı ısısı kabuğu güzel çıtır yaparken cevizli içi çok sulu tutar.
Malzemeler
- Bütün tavuk veya tavuk parçaları
- Ceviz (öğütülmüş)
- Soğan
- Nar suyu veya taneleri
- Tuz
- Karabiber
- Baharatlar (isteğe bağlı tarçın, zerdeçal)
- Tereyağı veya yağ
Sıkça sorulan sorular
- "Lavəngi" kelimesi ne demek?
- "Lavəngi" (lavəngi) Farsça/Talişçe "iç" veya "doldurulmuş" anlamına gelen bir kelimeden türemiş sayılır. Azerbaycan'da tavuk veya balıkta kullanılan bu ceviz-soğan-nar harçını ifade eder. Yani "lavəngi" hem yemeğin hem harcın adıdır.
- Tavuk Lavəngi tatlı mı tuzlu mu?
- Tuzlu; hafif ekşi. Ceviz ve soğan cevizli, tuzlu taban verir; nar tatlı-ekşi not katar, tatlı değil. Baharatlar (ör. karabiber, bazen tarçın) sıcaklık katar. Genel olarak ana yemektir: zengin, aromatik, tuzlu, hafif meyveli.
- Tavuk Lavəngi soğuk yenir mi?
- Evet; birçok yerli soğuk sever. Ağır kuzu yağıyla yapılan yemeklerden farklı olarak Tavuk Lavəngi soğurken güzel kıvam alır. Ceviz ve erik püresi sertleşir; tatlı-ekşi tatları ertesi gün derinleşir. Ertesi gün mükemmel meze veya piknik yemeğidir.
- Lavəngi sadece tavukla mı yapılır?
- Hayır. Lavəngi harç tekniği çok yönlüdür. Güney Azerbaycan'da aynı ceviz ve erik püresiyle doldurulmuş Kutum (Hazar beyaz balığı) tavuk versiyonundan belki daha ünlüdür. Yaz aylarında patlıcan da Lavəngi püresiyle doldurulur.
