Dut reçeli siyah veya beyaz dutun (tut) şekerle pişirilmesiyle yapılır. Geleneksel Azerbaycan reçelidir; sıklıkla yaz ve soğuk algınlığı ev ilacıyla özdeşleşir.
Dut reçeli nedir?
Dut reçeli (tut mürəbbəsi) dut meyvesinin şekerle koyulaşana kadar pişirilmesidir. Siyah ve beyaz dut kullanılır; siyah daha yoğun renk ve tat verir. Reçel tatlı ve meyveli; belirgin dut aromalıdır. Azerbaycan'da çayla servis edilen veya tatlılarda kullanılan geleneksel reçeldir.
Dut reçeli nasıl yenir?
Çayla bir kaşık veya ekmek üzerine. Beyaz peynirle iyi. Reçel smooth veya bütün/yarım taneli olabilir. Tat tatlı ve hafif şaraplı; çay sofrasında birçok kişinin favorisidir.
Dut reçelinde beyaz mı siyah mı dut kullanılır?
İkisi de. Siyah dut (qara tut) koyu yoğun reçel verir; beyaz dut (ağ tut) daha açık bal rengi reçel verir. Azerbaycan'da ikisini de bulursunuz; siyah dut reçeli daha yaygındır; daha güçlü zengin tadı vardır.
"Sarsıntı" hasadı (Tut Çırpmaq)
Dut reçeli hazırlığı çok özgün bir hasat geleneğiyle başlar. Dutlar inanılmaz yumuşaktır; tek tek toplamaya çalışırsanız patlar. Bunun yerine aileler ağacın altına büyük temiz beyaz çarşaflar serer. Biri ağaca çıkıp dalları güçle sallar ("tut çırpmaq" denilen süreç). Sadece tam olgun ve en tatlı taneler çarşaflara düşer; böylece reçel ezilmeden en iyi meyveden yapılır.
"Doshab" alternatifi
Bir aile çok miktarda beyaz dut toplarsa sadece reçel yapmaz. Şeker eklemeden dut suyunu saatlerce kaynatıp "Tut Doshabı" (dut pekmezi) yapar. Bu koyu, doğal tatlı yoğun şurup güçlü geleneksel akciğer ilacı sayılır; kışın sıklıkla ekmek üzerinde tereyağıyla yenir.
